Ombudsman Velislava Delçeva, daha fazla engelli çalıştıran işverenler için vergi indirimi ve engellilere uyarlanmış iş yerleri istedi. Delçeva, Sofya'daki bir konferansta konuştu. Kurumun bu konuda uzun süredir ısrar ettiğini söyledi.

Konferansı "Mariya'nın Dünyası" Vakfı düzenledi. "20 yıl sonra: Kâğıt üzerindeki haklardan bağımsız yaşama" başlıklı toplantı, BM Engelli Hakları Sözleşmesi'nin kabul edilişinin 20. yılına ayrıldı. Kurumun önerileri arasında meslek sahibi olmaya yönelik gerçek imkânlar da var. Delçeva, işi ve kendi geliri olmayan, sürekli sosyal yardıma bağlı kalan birinin bağımsız yaşamasının zor olduğunu söyledi.

Delçeva'ya göre kuruma gelen şikâyetler, yasada yazan hak ile bu hakkın pratikte kullanılabilmesi arasında büyük bir mesafe olduğunu gösteriyor. Ombudsman şöyle dedi: "'Tek başıma dışarı çıkabilir miyim', 'okula ulaşabilir miyim', 'tek başıma oy kullanabilir miyim', 'kendi gelirim olabilir mi' sorularının cevabının 'evet' olması önemli." Delçeva sözlerini şöyle sürdürdü: "O zaman Sözleşme'nin ve devletimizin bu insanların hayatını gerçekten değiştirdiğini söyleyebiliriz. Ondan önce yapacak çok işimiz var."

Delçeva, vesayet (kısıtlama) konusunu daha Mayıs'ta Ulusal Meclis'e taşımıştı. Ona göre 2026 yılında yasalar, kişiyi kendi kararlarını verme imkânından yoksun bırakmamalı. Bu yüzden eski model yerini destekli karar almaya bırakmalı.

Ombudsmana göre psikiyatri alanındaki reform, binaları onarmak ve tedavi kurumlarının koşullarını iyileştirmekle sınırlı kalamaz. Reformda ek hizmetler, toplum içinde destek ve hasta haklarının korunması da olmalı. İnsanlar kurumların dışında da yaşayabilmeli.

Kişisel yardım, kişinin bağımsızlığını desteklemeli. Bu yardım, kişinin ya da ailesinin mali desteğe ihtiyacını artırmamalı. Delçeva bu konuda ısrar etti ve etmeye devam ediyor. Dijitalleşmenin gerekli olduğunu söyleyen Delçeva, bunun ancak insanların işini kolaylaştırması ve önlerine yeni engeller çıkarmaması halinde işe yarayacağını belirtti. Ombudsmana göre sözleşme, engellilerin diğer insanlarla aynı haklardan yararlanmasını güvence altına alıyor. Sözleşme, tek bir gruba özel haklar tanımıyor.

Son seçimlerde ombudsman ile Merkezi Seçim Komisyonu, engellilerin tek başına oy kullanmasını mümkün kıldı. Loveç'te tekerlekli sandalyedeki bir kadın, uygun altyapı olmadığı için ombudsmanın kabul bürosuna ulaşamadı. Delçeva belediye başkanına başvurdu. Başkan değişiklik sözü verdi. Delçeva, üç ay sonra bu sözün tutulup tutulmadığına bakacak.