AccessibleEU projesinin bugünkü forumunda uzmanlar ve engelli kişiler kentsel çevrenin, dijital ürünlerin ve hizmetlerin erişilebilirliğini tartıştı. Forum, projenin Bulgaristan'ı da kapsayan dört yıllık dönemini tamamlıyor.

Proje, Avrupa Erişilebilirlik Kaynak Merkezi'nin bir parçası. Finansmanını Avrupa Komisyonu sağlıyor. Foruma, engelli kişilerin haklarını savunan ve onlara hizmet veren kuruluşların temsilcileri katıldı.

Toplumda Sosyal Hizmetler Enstitüsü Vakfı Direktörü Steli Peteva, forumda erişilebilirliğin farklı sektörlerden ve bakış açılarından ele alındığını söyledi. Peteva'ya göre hizmetler kaliteli, anlaşılır, gerekli ve topluma kolay ulaşır olmalı. Peteva, erişilebilirliğin artık bir hayır işi ya da parası olmayan bir alan olarak görülmediğini belirtti. Erişilebilirlik her insanın hakkı, bunu güvence altına almak da devletin sorumluluğunda.

Peteva'ya göre Bulgaristan mevzuatı Avrupa'nın şartlarıyla uyumlu. Bu yüzden yasal altyapı yeterince gelişmiş. Peteva, bunun bir çerçeve, bir yön ve net sorumluluklar getirdiğini söyledi. Uyulmadığında baskı kurmak için araçlar da var.

Nataliya Grigorova, 2015'te kurulan Bulgaristan Huntington Derneği'ni kuran isim. Forumda derneğin neler sunduğunu anlattı: psikososyal destek, sonraki bakım, rehabilitasyon ve hak savunuculuğu. Hasta yakınlarına ise hastalara nasıl bakacakları konusunda eğitim veriliyor. Nadir tanısı olan ailelere destek veren merkezler Sofya ve Burgaz'da. Dernek, iyileşmeye yönelik yaz kampları da düzenliyor. Sosyal, psikolojik ve danışmanlık desteği uzmanlık gerektiriyor.

Grigorova, nadir hastalığı olanların ve ailelerinin de erişilebilirlik sorunuyla karşılaştığını söyledi. Nadir hastalıkların 8 bin türü var. Bu hastalıklar 2 bin kişiden birini etkiliyor ve vakaların yüzde 95'inde tedavi yok. Sofya'da nadir tanısıyla yaşayan 150 binden fazla kişi bulunuyor.

Burgaz Belediyesi Baş Mimarı Tihomir Rayçev, kentin deneyimini anlattı. Bu yıl plajlarda denize girmek için tekerlekli arabalar ve engelliler için özel arabalar var. Toplu taşıma durakları da uyarlandı. Rayçev, erişilebilir ortamı çok çalışma gerektiren bir önlemler bütünü olarak tanımladı. Erişilebilir ortam binalarda, evlerde, çevremizin her yerinde. Belediye, ulaşılanın üzerine eklemeye çalışıyor. Rayçev'e göre bu mücadele tek seferlik bir adım değil, bütüncül ve kesintisiz bir çaba. Rayçev, ilgili tüm tarafları durmamaya çağırdı.

Radina Doneva, farklı alanlardan tasarımcıların yer aldığı Bulgaristan Tasarım Konseyi platformunun kurucularından biri. Doneva'ya göre dünyanın herkese uygun olması için erişilebilirlik, her şeyin tasarımına en baştan konmalı. Doneva, tasarımın daha iyi toplumsal kararlar için ulusal bir kaynak olarak kullanılmasını istedi. Tasarımcıları, her türlü hizmetin kurulmasında değerli ortaklar olarak tanımladı.

“Tasarım dünyayı şekillendirir, erişilebilirlik bu dünyanın kimlere açık olduğunu belirler,” dedi Doneva.