Bulgaristan Sayıştay Başkanı Dimitar Glavçev, parlamentonun Yolsuzlukla Mücadele ve Önleme Komisyonu'na yaptığı açıklamada kurumun elinden gelen her şeyi yaptığını söyledi. Sayıştay'ın basın merkezinin bildirdiğine göre kurum, faaliyetlerini, varlıklarını, belgelerini, veri arşivlerini ve çalışanlarını yeni Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu'na (KPK) zamanında devretmek için üzerine düşeni tamamladı. Şubat 2026'dan bu yana çıkar çatışması şüphesiyle gelen bildirim sayısı 671.

Komisyondaki dinleme, varlıkların ve faaliyetlerin yeni kurulan KPK'ya devrine hazırlık üzerineydi. O sırada kapatılan eski KPK'dan Sayıştay'a üç müdürlük geçmişti: "Yolsuzluğun Önlenmesi", "Çıkar Çatışması" ve "Kamu Sicili".

Sayıştay önce bildirimin incelenmeye uygun olup olmadığına bakıyor. Bildirimi yapan kişi isimsiz değilse bildirim kabul ediliyor. Bildirimde ayrıca bildirimi yapan kişiye, hakkında bildirim yapılan kamu görevlisine ve bu kişinin özel çıkar için kullandığı yetkilere dair somut bilgi olması gerekiyor. Bildirim isimsizse ya da bildirimi yaptığı belirtilen kişi yapmadığını söylüyorsa işlem başlatılmıyor. Kişi kamu görevi yapmıyorsa da aynı şey geçerli. Bildirimde giderilmemiş eksikler varsa da işlem başlatılmıyor. Örneğin yasanın tanımladığı anlamda çıkar çatışmasına dair somut bilgi yoksa bu söz konusu oluyor.

Sayıştay, bildirimlerin uygunluğu konusunda 645 karar aldı. 114 bildirimde çıkar çatışması işlemi başlatıldı. 460 bildirimde işlem başlatmak için dayanak bulunmadı. 65 bildirimde ise yalnızca kamu görevlilerinin görev bağdaşmazlığı incelendi. Sayıştay ayrıca 118 bildirimi yetkili diğer kurumlara gönderdi.

İkinci aşamada kanıtlar toplanıyor ve olaylar aydınlatılıyor. İncelenen kişinin savunma hakkı da var. Sayıştay en sonunda çıkar çatışması olup olmadığına dair gerekçeli bir karar veriyor. Bu aşamada 41 karar çıktı. 5 olayda çıkar çatışması saptandı, 32 olayda saptanmadı. 14 olayda görev bağdaşmazlığı saptanmadı. Bir olayda ise her iki ihlale dair de bilgi yok.

Çıkar çatışması saptanan olaylardaki yaptırımların toplam tutarı 21.241 avro. Bunun 15.000 avrosu para cezası, 6.241 avrosu el koyma. Sayıştay'ın mahkemede temsil edildiği 24 dava var. Yüksek İdare Mahkemesi, çıkar çatışması saptanan 7 kararı onadı. Bu kararlar nedeniyle Yasa Dışı Yollarla Edinilen Malvarlığına El Koyma Komisyonu'na, ilgili yasa kapsamında inceleme yapılması için bildirimde bulunuldu.

Kesinleşen mahkeme kararlarıyla Sayıştay lehine 56.557 avro hükmedildi. İlgili kişiler 32.154 avro para cezası ve el koyma tutarı ödedi. Ulusal Gelir İdaresi (NAP) ise 4.803 avroyu zorla tahsil etti.

Sayıştay, şubattan bu yana 71 yasa tasarısına görüş verdi. Bunların 11'inde yolsuzluk riskine işaret eden belirtiler bulundu. Sayıştay bu metinler için değişiklik notları ve önerileri hazırladı. Yasalardaki zayıf noktalar arasında çelişkili uygulamaya ve yoruma yol açan boşluklar var. Bir başka eksik, AB direktiflerinin ulusal hukukla yeterince bağdaştırılmaması. Gerçek kişilere verilen para cezaları ile tüzel kişilere ve şahıs şirketlerine uygulanan mali yaptırımlar arasında ayrım yapılmaması da zayıf noktalar arasında.

Sayıştay, bakanlıkların ve bütçeden harcama yetkisi olan diğer kurumların 2026 yılı yolsuzlukla mücadele planlarını da inceledi. Planlarda 629 önlem ve somut olarak belirlenmiş 535 yolsuzluk riski var. Önlemlerden yalnızca 25'i Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Politikaları Konseyi'nin gereklerine uymuyor.

Sayıştay, beyan toplama kampanyalarında göreve başlama, yıllık ve görev bitiş beyanlarından yaklaşık 16.600'ünü işledi. Ağustosta 14.800'e yakın yıllık beyan, 1.400'den fazla göreve başlama beyanı ve 1.300'den fazla görev bitiş beyanı yayımlandı. Beyan vermeyenlerin ya da geç verenlerin listeleri de bu beyanlarla birlikte yayımlandı. 2024'te verilen göreve başlama ve görev bitiş beyanlarının incelemesi tamamlandı. İnceleme 4.000'den fazla kişiyi kapsıyor. Bunların 558'inde uyumsuzluk bulundu.

2024 yılı yıllık beyanlarının incelemesi sürüyor. İnceleme 18.000'den fazla kişiyi kapsıyor. Uyumsuzluk bulunan kişilere bildirim gönderiliyor. Bu kişilerin eksikleri gidermek için 14 günü var. Bazı olaylar için Yasa Dışı Yollarla Edinilen Malvarlığına El Koyma Komisyonu'na ve Ulusal Gelir İdaresi'ne bilgi verildi.

Önceki parlamento 28 Ocak'ta Sayıştay Yasası'ndaki değişiklikleri ikinci okumada kabul etti. Bu değişiklikle Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu kapatıldı. Komisyonun görevleri İçişleri Bakanlığı'na bağlı "Örgütlü Suçla Mücadele" Genel Müdürlüğü'ne ve Sayıştay'a geçti. Parlamento mayıs sonunda, kamu görevi yürüten kişiler arasında yolsuzlukla mücadele yasasını da ikinci okumada kabul etti. Bu yasaya göre yeni KPK'nın bir üyesini Ulusal Meclis seçiyor, bir üyesini cumhurbaşkanı atıyor. Yüksek Temyiz Mahkemesi, Yüksek İdare Mahkemesi ve Yüksek Avukatlar Konseyi de birer üye seçiyor.

Yeni KPK'nın üyelerinin, yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içinde seçilmesi gerekiyor.