Bulgaristan Meclisi’ndeki “İlerici Bulgaristan” grubu, ülkenin ucuz iş gücüne dayalı modelden vazgeçmesini istiyor. Milletvekili Mariya Todorova, 7 Ekim Dünya İnsana Yakışır İş Günü nedeniyle hazırlanan bildiriyi Meclis kürsüsünden okudu.

Partiye göre ucuz iş gücü çok uzun süre ekonomi için bir avantaj olarak gösterildi. Oysa bu, ulusal strateji olamaz. Parti bunun yerine yatırımın, teknolojinin, yüksek katma değerin ve yüksek verimliliğin öne çıktığı bir ekonomi istiyor. Değişimin anlamlı olması için sonucun insanlara ulaşması gerekiyor. Bildiride “İnsan emeği, bir ekonomik hesaptaki basit bir gider değildir” denildi.

Parti üç taahhüt açıkladı. Birincisi, gelir politikasının ekonomik büyümeye hizmet etmesi ve Bulgar emeğinin değerini artırması. İkincisi, insanların mesleki yeterliliği ve becerileriyle ilgili. Üçüncüsü ise dürüst emeğin ve dürüst işletmenin korunması.

Todorova’ya göre gelirler. Verimlilik, yatırım, mesleki yeterlilik ve ekonomik büyümeyle birlikte, istikrarlı biçimde artmalı. Çünkü gelir politikası ekonomi politikasından ayrı düşünülemez. Todorova, buna İş Kanunu’ndaki asgari ücretin belirlenme yönteminin değiştirilmesini de dahil etti. Bildiriye göre partinin amacı, asgari ücretle çalışanların sayısını artırmak değil. Parti, insanların asgari ücrete bağımlılığını azaltmak istiyor. Bunun yolu daha yüksek verimlilik, daha iyi eğitim, daha fazla mesleki yeterlilik ve yüksek katma değerli sektörlere daha çok yatırım.

Todorova, ekonomiyi yaşam kalitesi olarak tanımladı. İstatistikler yükselirken çalışan bunu evinde hissetmiyorsa başarıdan söz edilemeyeceğini ekledi. Todorova, “Maaşın bir kısmı zarfla veriliyorsa, orada insana yakışır iş yoktur” dedi. Ona göre resmen 8 saat görünürken fiilen 12 saat çalışılan iş de insana yakışır değil. İş yeri güvenliğinin tasarruf edilecek bir gider sayıldığı iş de öyle.

Todorova’ya göre kayıt dışı ekonomiyle ve bildirilmeyen işle mücadele hem çalışanı hem de dürüst işvereni koruyor. Dürüst işveren gerçek ücret, sigorta primi ve vergi ödüyor, çalışma mevzuatına uyuyor. Todorova, dürüst işverenin doğru davrandığı için piyasada cezalandırılmaması gerektiğini söyledi. Başarılı bir işletme olmadan kalıcı iş olmayacağını, nitelikli, istekli ve hak ettiği ücreti alan insanlar olmadan da başarılı işletme olmayacağını ekledi.

Todorova teknolojiden de söz etti. Ona göre yapay zekâ, otomasyon ve dijitalleşme iş piyasasını değiştiriyor. Bazı meslekler kaybolacak, bazıları değişecek, yeni meslekler de ortaya çıkacak. Todorova’ya göre teknolojik ilerleme, yeni ekonomiyi bilenlerle onun dışında kalanlar arasında yeni bir toplumsal ayrım yaratmamalı. Yarın işsizliğe karşı en iyi korunma yolunun bugün edinilen bilgi olduğunu söyledi.

Todorova’ya göre insana yakışır iş, bölgesel politikanın da konusu. Bu politika, birkaç büyük şehrin dışında kalan yerlere de ulaşmalı. Todorova, emeğin nüfus krizinden ayrı tartışılamayacağını söyledi. Posta kodunun bir insanın mesleki geleceğini belirlemesinin normal olmadığını da ekledi.

Parti bildirinin sonunda, emeğin arkasında bir insanın, bir ailenin ve Bulgaristan’ın geleceğinin durduğunu belirtti. Parti, anlamlı bir iş, güvenceli bir gelir ve onurlu bir emek istediğini bildirdi.