Bulgaristan Rekabet Kurumu (KZK), online platformlar ile bu platformları kullanan satıcılar arasındaki sözleşme ilişkilerini derinlemesine incelemeye başladı. Kurum bu kararı, Bulgaristan'da tüketici ürünleri ve hizmetleri e-ticaret pazarına ilişkin ara sektör analizinin kabul edilmesinin ardından aldı.

Kurum, incelediği sözleşmelerin bir kısmında "fiyat eşitliği şartları" buldu. Bu şartlar satıcıları, ilgili platformda en düşük fiyatı ve en iyi koşulları sunmaya, başka hiçbir satış kanalında daha ucuza satış yapmamaya zorluyor. Kurum ayrıca satıcıları platform dışından gelen siparişleri reddetmeye ve bu siparişleri platforma yönlendirmeye zorlayan şartlar da buldu.

KZK'ya göre bu tür kısıtlamalar otomatik olarak rekabet kurallarının ihlali anlamına gelmiyor. Değerlendirme ilgili pazara, platformun konumuna, alternatif satış kanallarının olup olmamasına ve tarafların elde ettiği ekonomik faydaya bağlı. Kurum, fiyat eşitliği şartlarının rekabeti kısıtlayabileceğini, küçük satıcıları zor duruma düşürebileceğini ve tüketicileri daha avantajlı tekliflerden mahrum bırakabileceğini belirtti. Platform dışı siparişlerin kabulünün yasaklanması ise satıcıların başka kanalları kullanma özgürlüğünü ve online aracılar arasındaki rekabeti etkiliyor.

Kurumun analizi, internetten en çok satın alınan ürün ve hizmetleri kapsıyor. Bunların arasında giysi, ayakkabı, aksesuar, mobilya, ev eşyası, spor malzemeleri, kozmetik ve sağlık ürünleri var. KZK, kültürel etkinlik biletlerini ve konaklama hizmetlerini de inceledi. Kurum, pazarın nasıl işlediğini ve yeni oyuncuların pazara girmesini neyin engellediğini araştırdı. Riskli uygulamaları da ele aldı: kullanıcı verilerinin ve algoritmaların fiyatlandırma ile reklamda kullanılması, platformların kendi ürünlerine ayrıcalık tanıması. Satış kısıtlamalarını ve haksız ticari koşulları da inceledi.

KZK'ya göre e-ticaret genel olarak rekabeti olumlu etkiliyor. Çünkü yeni oyuncuların pazara girişini kolaylaştırıyor, işletmelerin tüketicilere ulaşmasını artırıyor ve fiyat karşılaştırmasını daha şeffaf hale getiriyor. Online satışların büyümesiyle birlikte platformların aracı rolü de güçleniyor. Kurum, ağ etkilerinin, kullanıcı tabanının büyüklüğünün, mali ve teknolojik kaynakların bazı işletmelerin pazardaki gücünü artırabileceğini belirtti.

KZK, derinlemesine incelemede e-ticaretin etkilediği sektörleri de takip edecek. Bu sektörler farklı ürün ve hizmet grupları ile bunların teslimat yöntemlerini kapsıyor. Kurum, belirli sözleşme uygulamalarının rekabeti kısıtlayıp kısıtlamadığını ve Bulgaristan ile Avrupa Birliği kurallarına uyup uymadığını değerlendirecek.

Kurum, Tüketici Koruma Kurumu'na (KZP) ve Ulusal Gelir Ajansı'na (NAP) iki öneride bulundu: e-ticarette denetimi güçlendirip şeffaflığı artırmak için adım atmaları, bilgi paylaşımı ve ortak denetim ile soruşturmalarla aralarındaki koordinasyonu güçlendirmeleri. İki kurumun, planladıkları adımları ve uygulama takvimlerini KZK'ya bildirmesi gerekiyor. Kuruma göre tüketicilerin satıcı bilgilerine, iletişim yollarına, genel koşullara ve anlaşmazlık çözüm yöntemlerine kolayca ulaşabilmesi gerekiyor.

Bulgaristan E-ticaret Derneği (BEA), "Bulgaristan E-ticaret Sektörü PASAPORTU 2025" raporunun sekizinci baskısını duyurdu. Derneğin verilerine göre Bulgaristan'da 2025 yılında ürün ve hizmetlerde toplam online satış hacminin 2,69 milyar avroyu geçmesi bekleniyor. Bu, 2024'e göre yüzde 15 civarında bir artışa işaret ediyor.