Meclis Ekonomi Komisyonu, Ürünlere İlişkin Teknik Gereklilikler Kanunu'nda yapılan değişiklikleri ilk okumada kabul etti. Değişiklikler, kriz döneminde "kriz açısından önem taşıyan ürün" sayılan mallar için pazarı daha hızlı açacak. Oylamada 12 "evet", 6 "çekimser" oy çıktı, "hayır" oyu verilmedi.

Kanun tasarısını Bakanlar Kurulu hazırladı, 23 Eylül'de Meclis'e sundu. Tasarıyı komisyonda Ekonomi, Yatırımlar ve Sanayi Bakan Yardımcısı Mihaela Karadimova tanıttı. Karadimova, amacın kıtlık dönemlerinde kilit ürünlerin pazara daha hızlı ulaşmasını sağlamak olduğunu söyledi.

Kanuna, "Olağanüstü Durumlarda Uygulanacak Usuller" başlıklı yeni bir dördüncü "b" bölümü ekleniyor. Kolaylaştırılmış usul yalnızca AB iç pazarında olağanüstü durum ilan edildiğinde devreye girecek. Usul, yalnızca Avrupa Komisyonu'nun "kriz açısından önem taşıyan ürün" saydığı mallar için geçerli olacak.

Bu ürünler, onaylanmış kuruluşun her zamanki değerlendirmesi yapılmadan satılabilecek. Devlet Metroloji ve Teknik Denetim Ajansı Başkanı, başka bir üye ülkenin verdiği izni tanıyan bir emir çıkaracak. Avrupa Komisyonu da bu izni tüm AB'de geçerli kılacak bir karar alabilecek.

Bu ürünlere kriz döneminde de sonrasında da "CE" gibi bir uygunluk işareti konulmayacak. Üretici, ürünün güvenlik şartlarını karşıladığını kendi sorumluluğunda beyan edecek. Ürünün "kriz açısından önem taşıyan ürün" statüsüyle piyasaya sürüldüğü Bulgarca olarak açıkça belirtilecek.

Değişiklikler, AB'nin IMERA Tüzüğü ile (AB) 2024/2748 sayılı Tüzük'ü ve (AB) 2024/2749 sayılı Direktif'i ulusal mevzuata aktarıyor. Kriz usulü, sektörel Avrupa mevzuatındaki 15 düzenlemeyi kapsıyor. Bu düzenlemeler arasında makineler (açık havada çalışanlar dahil), kişisel koruyucu donanımlar, gaz cihazları, asansörler, radyo ekipmanları, elektrikli cihazlar, basınçlı kaplar ve tesisatlar, teleferikler ve yapı malzemeleri var.

Tasarıyı hazırlayanlar, Kovid-19 salgınının mevcut usulün ne kadar yavaş işlediğini gösterdiğini belirtiyor. Salgın döneminde kişisel koruyucu donanım, tıbbi cihaz ve makinelerde ciddi kıtlık yaşanmıştı. Karadimova, metnin genel hukuki ve ticari sorumluluk düzenine dokunmadığını söyledi.

"Vazrajdane" partisinden Boris Aladzhov, kolaylaştırılmış usulle üçüncü bir ülkeden gelen ürün arızalanıp ağır zarara ya da ölüme yol açarsa kimin ödeme yapacağını sordu. İthalatçıların sigortası olup olmadığını da sordu. Ekonomi Bakanlığı yetkilileri, sorumluluğun önce üreticiye ait olduğunu, üretici AB dışındaysa sorumluluğun ithalatçıya geçtiğini söyledi. Kanunun ithalatçıya sigorta zorunluluğu getirmediğini de ekledi.

"Demokratik Bulgaristan" partisinden Dzhipo Dzhipov, kriz bittikten sonra ürünlere ne olacağına dair net bir süre ve kriter bulunmadığını söyledi. Bakanlık yetkilileri, kapsamın tek kullanımlık maskelerden uzun ömürlü asansör ve basınçlı kaplara kadar çok farklı ürünleri içerdiğini, bu yüzden tek bir sürenin önceden belirlenemeyeceğini açıkladı.

Bulgaristan, AB kurallarını 29 Mayıs 2026'ya kadar yürürlüğe koymak zorunda. Bu, ülkenin 2026 Eylem Planı kapsamındaki taahhütlerinden biri. Planda öngörülen mevzuata aktarma süresinin son günü de yine 29 Mayıs 2026.