OpenAI, Sofya Üniversitesi'nden Prof. Martin Vechev'i seçti. Vechev, yapay zekâ (YZ) metinlerindeki yeni bir filigran teknolojisini inceleyip geliştirecek, sınırlı sayıdaki önde gelen araştırmacıdan biri olacak. Bunu Eğitim ve Bilim Bakanlığı'nın basın merkezi açıkladı.

Şirketin tespit aracına yalnızca seçilmiş araştırmacılar erişebiliyor. Herkese açık bir erişim henüz yok.

Model metni oluştururken içine görünmez, istatistiksel bir işaret yerleştiriyor. Özel bir tespit aracı da bu işaretin olup olmadığına bakıyor. Geleneksel araçlar ise üsluba bakarak metnin YZ'den gelip gelmediğine karar veriyor. Yeni teknolojide ise metne gömülmüş, kaynağını gösteren bir iz aranıyor.

Bakanlığın basın merkezine göre Avrupa'nın içerik şeffaflığı kuralları uygulamaya giriyor. Bu da YZ içeriğini kanıtlama teknolojilerini sektörün gündemine taşıyor. Avrupa Yapay Zekâ Yasası'na göre mevcut sistemlerin, makinelerin okuyabileceği işaretleme ve YZ ile üretilmiş içeriği tespit etme sistemini kurması için 2 Aralık 2026'ya kadar süresi var.

Vechev, Sofya'daki Bilgisayar Bilimleri, Yapay Zekâ ve Teknoloji Enstitüsü'nü (INSAIT) kurdu ve enstitünün bilim direktörlüğünü yapıyor. Bakanlık, onu bilgisayar bilimleri ve YZ alanında dünyanın önde gelen bilim insanlarından biri olarak tanımlıyor. Bakanlığa göre Vechev aynı zamanda girişimci ve başarılı teknoloji şirketlerinin ortak kurucusu.

Vechev, Sofya Matematik Lisesi'ni bitirdi. Doktorasını Cambridge Üniversitesi'nde yaptı. Şimdi ise bakanlığın Avrupa'nın en saygın teknoloji üniversitesi dediği ETH Zürih'te profesör. Bilgisayar ve bilişim teknolojilerindeki başarıları nedeniyle 2009'da «John Atanasov» ödülünü aldı.

Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) onu 2016'da ödül alanlar arasına aldı. 21 Mart 2022'de ise yeniden ödül kazananlar arasında olduğu duyuruldu. Vechev bu kez İsviçre'deki ETH Zürih'in bir parçası olarak listede yer aldı.

ERC, Vechev'in projesine 2 milyon avro destek veriyor. 2022'deki yarışmaya 2.651 araştırmacı katıldı. Bunların yüzde 12'sinden azı bireysel hibe alıyor. Proje, kanıtlanabilir biçimde güvenilir ve güvenli yeni tür YZ modellerini kapsıyor. Başarılı olursa yeni uygulamalar mümkün olacak. Otomobillerin kendi kendini sürmesi ve tıpta otomatik teşhis bunlardan bazıları.

INSAIT, Sofya Üniversitesi «Sv. Kliment Ohridski»ye bağlı özel bir birim. İsviçre'deki ETH Zürih ve EPFL ile ortaklık içinde kuruldu. Enstitüyü Amerikan, Avrupa ve İsrail üniversiteleri ile laboratuvarlarından önde gelen bilim insanları yönetiyor ve ona danışmanlık yapıyor.

Enstitünün ana odağında bilimsel başarılar, dünya düzeyinde araştırmalar, olağanüstü başarıları olan yabancı bilim insanlarını çekmek ve yeni nesil öğrencilerle teknoloji liderlerini yetiştirmek var. INSAIT, önde gelen Batılı üniversite ve enstitülerdekine benzer, dünya düzeyinde çalışma koşulları sunan Doğu Avrupa'daki ilk kurum.