Bulgaristan Eğitim ve Bilim Bakanlığı (MON), bilime katkı için verilen yıllık "Pitagor" Ulusal Ödülleri'ni bu akşam Merkez Askeri Kulüp'te sahiplerine verdi. Büyük ödülü, Sofya'daki Aleksandrovska Üniversite Hastanesi ve Sofya Tıp Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ivaylo Tırnev aldı.

Başbakan Rumen Radev törene katıldı ve ödülü kendisi verdi.

Önceki gelişme: Eğitim Bakanlığı "Pitagor" ödüllerini 18. kez bugün veriyor

Radev, 2027 bütçesinde bilimsel altyapı ve faaliyetlere ayrılan paranın bu yılki 35 milyon avrodan 62 milyon avroya çıkacağını açıkladı. "Bu yeterli değil, ama önemli bir adım. Devletin tüm bilim insanlarını desteklemeyi sürdüreceğinin açık bir işareti" diyen Radev, bilim insanlarıyla yalnızca maddi değil, örgütsel alanda da etkili iş birliği yollarının aranacağını söyledi.

Töreni Eğitim ve Bilim Bakanı Prof. Georgi Valçev açtı. Valçev, "Bilim insanları ışıkların dışında çalışıyor, ama dünyayı gerçekten onlar değiştiriyor" dedi. Ona göre toplum, bu insanların işinin görünür olması için elinden geleni yapmalı.

15 kalıtsal hastalığın dünyada ilk kez tanımlanmasının arkasında Prof. Tırnev'in çalışmaları da var. Araştırmaları, nadir hastalıkların genetik nedenlerinin ortaya çıkarılmasına, erken teşhisine ve tedavisine katkı sağlıyor. Tırnev'in 400'den fazla bilimsel yayını var. Bulgaristan'da sağlık arabulucuları modelinin kurulmasında öne çıkan isimlerden biri de o. Tırnev, heykelcik ve 8 bin avro aldı.

Yarışma 18. kez düzenleniyor. Ödüller üç alanda veriliyor: doğa ve mühendislik bilimleri, yaşam bilimleri ve tıp, sosyal ve beşeri bilimler. Bu alanlarda hem deneyimli hem genç bilim insanları ödüllendiriliyor. Ayrıca bilimi anlatma alanında özel bir ödül de var. Bu kategorilerde ödül kazananlar 5 bin avro aldı.

Doğa ve mühendislik bilimlerinde deneyimli bilim insanı ödülünü Sofya Orman Teknolojisi Üniversitesi'nden Prof. Dr. Müh. Petır Yordanov Antov aldı. Antov, ağaç işleme atıklarını yeni malzeme üretiminde değerli bir kaynağa dönüştürüyor. Araştırmaları, yenilenebilir hammaddelerden ve sanayi atıklarından sürdürülebilir ahşap malzemeler elde etmeye yönelik. Çalışmaları ağaç işleme ve mobilya sanayisine yeni olanaklar sunuyor. Kaynakların daha verimli kullanılmasına ve döngüsel ekonominin gelişmesine de katkı sağlıyor. Antov'un 120'den fazla yayını ve 3 binden fazla atfı var.

Yaşam bilimleri ve tıp alanında ödülü, Plevne Tıp Üniversitesi'ne bağlı Araştırma Enstitüsü'nün müdürü, Bulgaristan Bilimler Akademisi (BAN) muhabir üyesi Prof. Dr. Slavço Tomov aldı. Tomov. Kadın hastalıkları ve doğum ile onkoloji uzmanı. Robotik ve minimal invaziv cerrahiyi geliştiriyor. Onun girişimiyle Plevne'de, jinekolojik kanserlerde lenf düğümlerindeki metastazları ameliyat sırasında bulan, ülkenin ilk laboratuvarı kuruldu. Tomov, genom tıbbı, 3D biyobaskı ve sanal gerçeklik alanlarında çalışan "Leonardo da Vinci" Yetkinlik Merkezi'nin kurulmasında da öncü isimler arasında.

Sosyal ve beşeri bilimlerde ödül, Varna Ekonomi Üniversitesi'nden BAN muhabir üyesi Prof. Dr. Ivan Rusev'e verildi. Rusev, Bulgar Ulusal Uyanışı döneminde Bulgar tüccar ve girişimcilerin rolünü ve bunların Avrupa ekonomisiyle bağlarını inceliyor. Çalışmaları, 18. ve 19. yüzyılda ticaret ağlarının ve girişimciliğin toplumun modernleşmesindeki önemini ele alıyor. Onun girişimiyle, Bulgaristan'dan ve yurt dışından bilim insanlarının çalıştığı Ekonomi Tarihi Araştırmaları Merkezi kuruldu.

Doğa ve mühendislik bilimlerinde genç bilim insanı ödülünü Ruse "Angel Kınçev" Üniversitesi'nden Dr. Öğr. Gör. Tsvetelina Kıneva aldı. Kıneva, enerji ve tarım alanındaki büyük veriler üzerinde makine öğrenmesi algoritmalarıyla çalışıyor. Elektrik üretimi ve tüketimini tahmin eden modeller, fotovoltaik sistemler için otomatik izleme ve sensör verilerinden hayvan davranışlarını tanıma sistemleri geliştiriyor.

Yaşam bilimleri ve tıpta genç bilim insanı ödülü, Plevne Tıp Üniversitesi'nden Doç. Dr. Martin Karamanliev'e verildi. Karamanliev, onkoloji cerrahı. Robotik cerrahi ve uzaktan mentorlukla yapılan ameliyatlarla çalışıyor. Bulgaristan'daki ilk robotik mastektomiyi yapan ekipte ve rektum kanseri hastasına uygulanan robotik ameliyatta uluslararası uzaktan mentorluk veren ekipte yer aldı. Ameliyatlarda floresan teknolojilerini ve teşhiste yapay zekâyı inceliyor.

Sosyal ve beşeri bilimlerde genç bilim insanı ödülünü, Yeni Bulgar Üniversitesi'nden Dr. Öğr. Gör. Mihaela Barokova aldı. Barokova'nın Boston Üniversitesi'nden doktorası var. Daha çok otizm spektrumundaki çocukların dil ve iletişim gelişimi üzerine çalışıyor. İletişim değerlendirme araçlarının geliştirilmesine ve uyarlanmasına ve erken çocukluk gelişimiyle ilgili uluslararası araştırmalara katılıyor. Bulgar çocuklarına özel önem veriyor, çünkü bunların dil gelişimi uluslararası literatürde yeterince yer bulmuyor.

Bilimi anlatma ödülünü, BAN'a bağlı Deneysel Morfoloji, Patoloji ve Antropoloji Enstitüsü ve Müzesi'nden Prof. Dr. Radostina Aleksandrova aldı. Aleksandrova. Biyotıbbı, virüsleri, aşıları, tedavileri ve keşifleri anlaşılır bir dille anlatıyor. Sağlık ve aşılar hakkındaki yanlış bilgilerle de mücadele ediyor. Aleksandrova, "Radostina Aleksandrova ile Bilim Dakikaları"nın yaratıcısı ve tıp tarihi üzerine bir podcast serisinin yazarı. 800'den fazla medya katılımı ve 150'den fazla popüler bilim içeriği var.

Aday gösterilen herkes teşekkür belgesi aldı.