Bölgesel Kalkınma ve Bayındırlık Bakan Yardımcısı Pavleta Pelovska, su ve kanalizasyon sektörünün yönetim modelinin tümüyle değişmesi gerektiğini söyledi. Bakanlık, her su ve kanalizasyon işletmecisi için bir "pasaport" hazırlıyor. Bunun yanında ortak bir veri tabanı ve platform kurulacak. Platformdaki haritalar su riskini ve sektörün sorunların üstesinden ne kadar gelebildiğini gösterecek.
Pelovska, bugün ve yarın Starosel'de yapılan BULAKVA yıllık konferansında konuştu. Etkinliği Bulgaristan Su Birliği düzenliyor. Konferansın sloganı "Akıllı Su: Geleceğe Yatırım". Forumda Bulgar ve yabancı uzmanlar ile kurum, belediye ve su işletmecisi temsilcileri yer alıyor. Odak noktasında uluslararası deneyim, dijitalleşme ve suyun daha iyi yönetilmesi ile su kayıplarının azaltılması için somut adımlar var.
Bakan yardımcısına göre eskimiş altyapı daha fazla arızaya ve su kaybına yol açıyor. Ardından daha fazla su çıkarılıyor, arıtılıyor ve pompalanıyor. Giderler artıyor, yatırımlar kısılıyor, teknik sorunlar büyüyor. Kalifiye uzman eksikliği de büyük.
Pelovska, bugün çabaların sorun çıktıktan sonra müdahale etmeye yöneldiğini anlattı: arıza, su kesintisi, acil onarım. Sistemlerle ilgili bilgiler kurumlar ve işletmeciler arasında dağınık. Bu yüzden genel bir değerlendirme yapmak zor. Pelovska'ya göre su ve kanalizasyon sektörü tek tek sorunların toplamı olarak değil, birbirine bağlı bir sistem olarak ele alınmalı.
İlk adım, işletmecilerin durumunun baştan sona analiz edilmesi. Her şirket bir pasaport alacak. Göstergeler 5 yıl geriye doğru izlenecek, bazı yerlerde 1980'li yıllara kadar gidilecek. Amaç, şirketin gerçek risklerini ve gereken yönetim ile yatırım adımlarını gösteren nesnel bir profil çıkarmak.
İkinci adım, öngörülen durumdan istenen duruma ulaşmak için somut yatırımları, kurumsal ve yasal adımları belirlemek. Bakanlık, altı göstergeye göre bir karşılaştırma yöntemi planlıyor: teknik durum, işletme riski, kaynak yeterliliği, etkilenen nüfus, şirketin parasını ne kadar iyi harcadığı ve proje hazırlığı.
Platform, kritik hatların hangileri olduğunu, hangi yerleşimlerin risk altında bulunduğunu ve nerelerde yatırım gerektiğini gösterecek. Ayrıca tahmin yapacak, farklı senaryoları karşılaştıracak. Pelovska, "Mevcut gidişatı sürdürürsek 5, 10 ya da 20 yıl sonra ne olacağını modelleyebilmek istiyoruz" dedi.
Bugün projelerin tutarı, kullanılan para ve yenilenen şebekenin kilometresi kayda geçiyor. Pelovska'ya göre tesisler devreye girdikten sonra ne olduğu da incelenmeli. Su kayıpları azaldı mı? Arıza oranı değişti mi? İşletme ve bakım giderleri düştü mü? Hizmetin kalitesi ve sürekliliği daha iyi mi? Bu göstergeler, yatırımın sonuç verip vermediğini gösterecek.
Para çok az. Bu yüzden müdahalenin en çok nerede gerektiğini ve harcamaların nerede en büyük sonucu vereceğini gösteren net bir yöntem gerekiyor. Pelovska'ya göre amaç, kısıtlı kaynakların gerçek ihtiyaçlara gitmesi, kararların daha sağlam temellere dayanması ve etkinin ölçülebilmesi.
Bakanlık. Işletme giderlerinin yönetiminde, su kayıplarının azaltılmasında, enerji tüketiminde ve kendi elektriğini üretmede fırsatlar görüyor. Kötü harcanan paranın bir kısmı zamanla yatırıma, bakıma ve kalifiye uzmanların şirkette tutulmasına aktarılabilir. Bölgesel Kalkınma ve Bayındırlık Bakanlığı'na göre mali istikrar yalnızca gelirden değil, hizmetin maliyetinin gerçekten düşmesinden de geliyor.
Devlet, su ve kanalizasyon işletmecileri, meslek kuruluşları, bilim çevreleri, proje tasarımcıları ve teknoloji şirketleri arasında kalıcı bir çalışma düzeni de öneriliyor. Pelovska, uzmanların uygulama aşamasını beklemeden, kararlar oluşturulurken sürece katılması gerektiğini söyledi. Değişimi tek bir kurumun yapamayacağını da ekledi. Pelovska, ortak bir çerçeveye, somut çözümlere ve işe yaradığı kanıtlanmış uygulamaların yaygınlaştırılmasına yönelik yapıcı bir uzman diyaloguna çağrı yaptı.